Wat is denktherapie?
Filosoof Harm van der Gaag voert sinds 2004 gesprekken met mensen die willen loskomen uit het kringetje waarin hun gedachten zinloos rondgaan.
Piekeren is geen denken.
Dan draait de motor wel, maar je komt niet vooruit. Het kost je intussen veel energie. En vaak ook levensvreugde. Is dat herkenbaar?
Meestal gaat denken vanzelf. Of dat lijkt zo. Totdat je vastloopt en in zo’n cirkeltje belandt. Dat is frustrerend, maar ook goed nieuws, want nu kun je iets leren. Een paar oude vooroordelen opruimen, bijvoorbeeld. Je blinde vlekken ontdekken en je waarden herwaarderen. De gevaarlijke vragen eindelijk aangaan. Daar word je wijzer van.
‘Wijzer worden’ klinkt verheven, maar het is je geboorterecht als mens en elk stukje wijsheid werkt direct in je voordeel. Want wijsheid is iets anders dan kennis of intelligentie. Het is thuis zijn in de wereld. Snappen wat je plek is.
Daar is wel wat voor nodig — denkarbeid. Kritisch denken over je eigen denken.
Dat hoeft geen eenzaam karwei te zijn. Door te denken in dialoog met iemand die hiervan zijn vak heeft gemaakt, boek je sneller vooruitgang en kun je veel valkuilen vermijden.
Denktherapie is een serie gesprekken gevoerd volgens een methode waarvan de oervorm 2.500 jaar teruggaat, naar Socrates die zijn stadgenoten lastige vragen stelde. Harm heeft een aantal inzichten, instrumenten en technieken toegevoegd, met dank aan onder meer Hegel en Lacan. Met als resultaat een effectieve en transparante werkwijze, die door Harm en zijn vakgenoten steeds verder ontwikkeld wordt.
Soms rolt er tijdens de sessies een traan, maar veel vaker wordt er gelachen. Want een goed denkgesprek werkt bevrijdend. Je kunt eindelijk stoppen met piekeren en “in je hoofd zitten”, juist door je eigen denken in beweging te brengen en er de grenzen van op te zoeken. Langs die grenzen — en nergens anders — worden nieuwe inzichten geboren.
Harm hoort vaak: “Ik ben al jaren met dit thema bezig, maar zo heb ik er nog nooit naar gekeken!”
→ Lees wat cliënten zeggen
Is denktherapie nu therapie of niet?
Wat Harm biedt is anders dan psychotherapie, maar de thema’s zijn vaak dezelfde:
- liefde en verlangen
- identiteit, zelfbeeld
- zingeving, werk en loopbaan
- onzekerheid, controle en vrijheid
- angst voor de toekomst
- ziekte, dood en rouw
- schuld, spijt en schaamte
- ethische dilemma’s
Het verschil is dat de focus ligt op hoe je denkt over die thema’s en de gevoelens die daar bijhoren. Je ontkent ze niet en drukt ze niet weg, maar je gaat er wel kritisch naar kijken. Zo vergroot je al meteen, vanaf minuut één, je vrijheid.
Als je dan ook nog nieuwe denkbewegingen ontwikkelt, word je niet alleen vrijer maar ook wijzer. En vaak blijer. Daarom vormt denktherapie in veel (maar niet alle) gevallen een alternatief voor ‘gewone’ therapie.
Pasklare antwoorden op jouw levensvragen zet Harm niet voor je in elkaar. Daar zou je niets aan hebben. Hij stelt je wel precies die vragen waarmee je kunt loskomen uit je oude (on-)zekerheden — of je nu hoogleraar bent of eerstejaars, verpleegkundige of chirurg, ‘illegaal’ of generaal, 14 of 94.
Honderden mensen gingen je voor – en zij zeggen er dit over.
